Δρ. Λυδία Ιωαννίδου-Μουζάκα

ε. Καθηγήτρια, Γυναικολόγος – Ειδ. Μαστολόγος

Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Μαστολογίας

Αναπλ. Βουλευτής της Ν.Δ. στην Περιφέρεια Αττικής

Θέμα: “Οι βλαβερές επιπτώσεις”

Η 1η Ιουλίου έφθασε. Κάπνισμα σε δημόσιους χώρους τέλος.

Αν και είμαστε σίγουροι ότι τα μέτρο αυτό μπορεί να λειτουργήσει ανασταλτικά για όσους είναι εθισμένοι στο κάπνισμα, ωστόσο είναι ένα μέτρο που έχει δημιουργήσει πολλά μέτωπα. Οι γνώμες για την αποτελεσματικότητα του είναι πολλές και οι αντιδράσεις των καπνιστών ποικιλότροπες.

Ωστόσο κανένα στοιχείο μέχρι σήμερα δεν έχει υπάρξει που να αναφέρεται στις θετικές επιδράσεις του τσιγάρου. Έρευνες έδειξαν ότι, το κάπνισμα αποτελεί τον πιο σημαντικό, αναστρέψιμο παράγοντα θανάτου στην Ευρώπη.

Το κάπνισμα από μόνο του προκαλεί περισσότερους θανάτους, απ’ ότι το σύνολο των ασθενειών όπως: AIDS, κατάχρηση αλκοόλ, οδικά ατυχήματα, χρήση παράνομων ουσιών, αυτοκτονίες. Το κάπνισμα ευθύνεται για τον καρκίνο του πνεύμονα, του στόματος, του λάρυγγα, του οισοφάγου, του τραχήλου της μήτρας, της ουροδόχου κύστης, του παγκρέατος και συμβάλλει σημαντικά σε συνάρτηση και με άλλους παράγοντες στην εμφάνιση καρκίνου του μαστού και σε άλλες παθήσεις όπως, καρδιαγγειακά νοσήματα λόγω της αρτηριοσκλήρυνσης (έμφραγμα, εγκεφαλικό).

Το κάπνισμα επίσης μπορεί να συντελέσει στην επιδείνωση, άλλων υπαρχόντων ασθενειών όπως, πνευμονική υπέρταση, άσθμα, έλκη, νόσος του Crohn, ανδρική και γυναικεία ανικανότητα, ανωμαλίες στην ποιότητα του σπέρματος, πρόωρη εμμηνόπαυση, ρυτίδες προσώπου, γκρίζα μαλλιά, απώλεια μαλλιών, αιφνίδιος θάνατος νεογνού κ.α.

Σήμερα το κάπνισμα ευθύνεται για το θάνατο 4.000.000 ανθρώπων το χρόνο παγκοσμίως ενώ στην Ελλάδα κάθε χρόνο εξαφανίζεται ένα χωριό 2.500 χιλιάδων κατοίκων, από το κάπνισμα. Η χώρα μας έχει κατακτήσει ακόμη μία δυσάρεστη πρωτιά και φυσικά αυτή δεν είναι άλλη από την κακή συνήθεια του καπνίσματος. Τα στατιστικά στοιχεία συνιστούν απειλή για το κοινωνικό σύνολο καθώς, η συχνότητα του καπνίσματος στις νεαρότερες ηλικίες είναι πολύ υψηλή, καταδεικνύοντας μάλιστα ως ηλικία έναρξης το 15^ο έτος.

Θα πρέπει όμως εκτός από τις συνέπειες του καπνίσματος στον ενεργητικό καπνιστή, να δούμε και τις συνέπειες, αυτής της συνήθειας στον παθητικό καπνιστή. Στον άνθρωπο δηλαδή, που δεν έχει επιλέξει να καπνίζει, αλλά αναγκάζεται, λόγω της συνύπαρξης του με καπνιστές, στο ίδιο περιβάλλον, είτε αυτό είναι εργασιακό, οικογενειακό, φιλικό να εισπνέει το καπνό. Το παθητικό κάπνισμα ευθύνεται για το θάνατο 200.000 ανθρώπων κάθε χρόνο, εκ των οποίων οι περισσότεροι από αυτούς, είναι μικρά παιδιά.

Δυστυχώς το τσιγάρο είναι μία συνήθεια που δύσκολα κάποιος καταφέρνει να διακόψει αν δεν είναι απόλυτα αποφασισμένος και απόλυτα συνειδητοποιημένος, καθώς ο εθισμός που δημιουργεί η νικοτίνη, επιφέρει σύνδρομα στέρησης στον καπνιστή.

Ο καπνιστής καπνίζει, γιατί το τσιγάρο του δημιουργεί ευχαρίστηση, λόγω της διέγερσης των ντοπαμινεργικών οδών, ενώ η νικοτίνη είναι η ουσία που δημιουργεί εθισμό στο άτομα. Το τσιγάρο για πολλούς ανθρώπους αντιπροσωπεύει τη λύση κατά των στρεσογόνων καταστάσεων,  θεωρείται μέσω συγκέντρωσης και χαλάρωσης, ενασχόλησης και ευχαρίστησης γενικότερα, καθιστώντας έτσι την διακοπή του ακόμη δυσκολότερη.

Για το λόγο αυτό, όταν κάποιος αποφασίσει να κόψει το κάπνισμα, ίσως θα πρέπει να απευθυνθεί σε κάποιον ειδικό ή και να ζητήσει βοήθεια από το οικογενειακό και φιλικό του περιβάλλον, προκειμένου να έχει μεγαλύτερη επιτυχία στο σκοπό του.

Στο σημείο αυτό θα ήθελα να επισημάνω το παράδειγμα πολλών ευρωπαϊκών χωρών στις οποίες το κάπνισμα έχει ήδη απαγορευτεί σε δημόσιους χώρους. Οι αρχές, που επέβαλαν το  μέτρο, υιοθετώντας τις διεθνείς προδιαγραφές υγείας, ελπίζουν να μειώσουν έτσι τον αριθμό των καπνιστών επιβάλλοντας σε όσους δεν συμμορφώνονται με το μέτρο, υψηλά πρόστιμα.

Το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης έκανε μία καλή αρχή με την Αντικαπνιστική Εκστρατεία η οποία ελπίζουμε να συμβάλλει στο να αρχίσει να εξαλείφεται αυτή η συνήθεια που μόνο επιβλαβής είναι και καμία θετική επίδραση δεν έχει τόσο στον ίδιο τον άνθρωπο, όσο και στην κοινωνία.

Το κάπνισμα δεν είναι χόμπι, δεν είναι παιχνίδι, δεν είναι μαγκιά, είναι ο δρόμος προς έναν πιο σύντομο θάνατο και αυτόν το δρόμο ίσως έχει έρθει η ώρα να τον κλείσουμε.

Ας προβληματιστούμε και ο καθένας με σεβασμό στον εαυτό του και στους γύρω του ας ενεργήσει αναλόγως ……..!

11^η Δεκεμβρίου, Παγκόσμια Ημέρα του Παιδιού

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα του Παιδιού, ας σκεφτούμε όχι μόνα τα δικά μας παιδιά αλλά και τα παιδιά όλου του κόσμου, ανεξαρτήτου χρώματος και φυλής σε οποιοδήποτε μέρος του πλανήτη και αν ζουν.

Ο εορτασμός της Παγκόσμιας Ημέρας του Παιδιού, πρέπει να μας προβληματίσει όλους. Ας σκεφτούμε λοιπόν τα παιδιά που αναγκάζονται να δουλεύουν στην παιδική τους ηλικία, τα παιδιά που δεν πηγαίνουν σχολείο, τα αγέννητα παιδιά που δεν τα φέρνουν στον κόσμο οι γονείς τους λόγω πολλαπλών προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι ίδιοι, τα παιδιά που στερούνται της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, τα παιδιά που δεν εμβολιάζονται, τα ανάπηρα παιδιά, τα παιδιά που πέφτουν θύματα σεξουαλικής παρενόχλησης και κακοποίησης, τα παιδιά που δεν έχουν πρόσβαση σε πόσιμο νερό και τροφή. Παιδιά που εναποθέτουν τις ελπίδες τους σε εθελοντές γιατρούς και οργανώσεις, που φροντίζουν για την τυπική αναδοχή των παιδιών προκειμένου να καλυφθούν πάγιες ανάγκες τους.

Τα παιδιά πρέπει να προστατεύονται από κάθε μορφής οικονομική εκμετάλλευση (δουλεμπόριο, πορνογραφία κ.α.), να έχουν δικαίωμα στη μόρφωση και την εκπαίδευση, να μεγαλώνουν σε ένα υγιές οικογενειακό περιβάλλον που θα τους παρέχει ασφάλεια, σιγουριά και θα χτίζει βήμα-βήμα την πνευματική, ηθική και κοινωνική τους ανάπτυξη.

Η Χάρτα των δικαιωμάτων του παιδιού αναφέρει:

-         Δικαιούμαι να έρθω στη ζωή. Δικαιούμαι να υπάρξω.

-         Δικαιούμαι να μεγαλώσω σε έναν κόσμο χωρίς βία και φτώχεια.

-         Δικαιούμαι να ζήσω σε έναν κόσμο που σέβεται και προστατεύει το φυσικό περιβάλλον.

-         Δικαιούμαι να έχω ελεύθερη πρόσβαση στον μαγικό κόσμο της γνώσης.

-         Δικαιούμαι να έχω ελεύθερο χρόνο και χώρο για να παίζω.

-         Δικαιούμαι να μάθω τι είναι καλό για την σωματική και ψυχική υγεία

-         Δικαιούμαι να περνάω αρκετό χρόνο με τους γονείς μου.

-         Δικαιούμαι να ζήσω με αθωότητα και ανεμελιά τα παιδικά μου χρόνια

-         Δικαιούμαι να ζήσω σε μια κοινωνία που προστατεύει τα προσωπικά μου δεδομένα

-         Δικαιούμαι έναν κόσμο ανθρώπινο, δίκαιο και ειρηνικό. Έναν κόσμο στον οποίο θα μεγαλώσουν αύριο τα δικά μου παιδιά.

Τα παιδιά είναι χαρά Θεού. Είναι το δώρο της Θείας φύσης που κάθε γυναίκα ονειρεύεται να αποκτήσει και να κρατήσει στην αγκαλιά της.

Ας προσπαθήσουμε όλοι μας να χτίσουμε ένα καλύτερο μέλλον για την ασφάλεια των παιδιών μας, ας συμβάλλουμε στη δημιουργία ενός ειρηνικού, ασφαλούς και υγιούς περιβάλλοντος που θα μεγαλώσουν με αξιοπρέπεια και αγάπη τα παιδιά μας. Ας τους χαρίσουμε όλα τα ανωτέρω δώρα ως τόσο πολύτιμα και μοναδικά όπως είναι τα ίδια τα παιδιά.

ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΛΑ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΕ ΟΛΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ. ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΓΕΡΑ, ΚΑΛΟΦΩΤΙΣΤΑ ΚΑΙ ΤΥΧΕΡΑ.

Δρ  Λυδία Ιωαννίδου-Μουζάκα

ε  Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

Γυναικολόγος-Χειρουργός-Ειδ.Μαστολόγος

Σύμφωνα με τα πρόσφατα δημοσιεύματα στον Ημερήσιο Αθηναϊκό Τύπο, που αφορούν τη  Συνέντευξη Τύπου που δόθηκε από τον Διευθύνοντα Σύμβουλο του «Μητέρα» κ. Αλέξιο Κομνηνό και τον συνάδελφο Καθηγητή κ. Gordon Wishart για την λειτουργία στο «Μητέρα» της πρώτης ολοκληρωμένης Κλινικής Μαστού, θα ήθελα να σας γνωστοποιήσω για την έγκυρη ενημέρωσή σας, τη διαχρονική πορεία του ανωτέρω θέματος:

Η πρώτη ολοκληρωμένη Κλινική Μαστού δημιουργήθηκε στο ΙΚΑ Αθηνών στο 6^ο Θεραπευτήριο στην Οδό Δεληγιώργη 6, τον Μάρτιο του 1980 υπό την Διεύθυνσή μου. Κλινική πρωτοποριακή για τα ελληνικά δεδομένα, ευρωπαϊκών προδιαγραφών  και παροχών. Ενδεικτικά σας γνωρίζω ότι η διάγνωση των προβλημάτων του μαστού των γυναικών γινόταν όχι απλά με τριπλή αλλά με πενταπλή εκτίμηση (δηλ. με κλινική εξέταση, μαστογραφία, θερμογραφία, υπέρηχοι, παρακέντηση και κυτταρολογική εξέταση) και οι απαντήσεις δίνονταν δακτυλογραφημένες μέσα σε 2 ώρες. Τα ανωτέρω είναι καταγεγραμμένα στα πεπραγμένα της 5ετίας του εν λόγω Κέντρου, γεγονός που  ενόχλησε το τότε ιατρικό κατεστημένο.

Επίσης σας γνωρίζω ότι το Σεπτέμβριο του 1986 υπό την Διεύθυνσή μου και σε συνεργασία με τον αείμνηστο Γεώργιο Παπαδημητρίου, «δημιουργήσαμε στο Μαιευτήριο Λητώ» την πρώτη Κλινική Μαστού στον ιδιωτικό τομέα, με τις ίδιες προδιαγραφές, παροχές υπηρεσιών υγείας και μηχανήματα.

Ο κ. Gordon Wishart δεν είναι υποχρεωμένος φυσικά να γνωρίζει τα ανωτέρω, αλλά οι δραστηριοποιούμενοι στο ανωτέρω αντικείμενο φρονώ ότι έπρεπε να ήταν ενήμεροι.  Για το λόγο αυτό, διαβίβασα  όλα τα στοιχεία από τα πεπραγμένα της 5ετίας του Κέντρου Μαστού του ΙΚΑ που επιβεβαιώνουν τα ανωτέρω στις εφημερίδες που δημοσίευσαν τα σχετικά άρθρα.

Μέχρι πριν μερικές δεκαετίες χρήση του αντισυλληπτικού χαπιού ήταν ανύπαρκτη. Εδώ και λίγες δεκαετίες το αντισυλληπτικό χάπι έγινε σύμμαχος της γυναίκας για να την βοηθήσει να μην έχει ανεπιθύμητες κυήσεις. Το αντισυλληπτικό χάπι είναι η πιο αποτελεσματική μέθοδος αντισύλληψης . Περιέχει συνθετικές ορμόνες που μιμούνται τις φυσιολογικές ορμόνες του γυναικείου οργανισμού. Με το χάπι αναστέλλεται η ωορρηξία δηλαδή δεν απελευθερώνεται ωάριο από τις ωοθήκες όπως γίνεται στον φυσιολογικό κύκλο οπότε δεν υπάρχει περίπτωση εγκυμοσύνης.

Το χάπι, όταν λαμβάνεται σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού, είναι αποτελεσματικό. Είναι όμως το αντισυλληπτικό χάπι ασφαλές; Μπορεί να γίνεται χρήση του χωρίς παρακολούθηση από τον Γυναικολόγο;

Ας δούμε λοιπόν μαζί τα συν και τα πλην από τη χρήση του. Στην έρευνα που πραγματοποιήθηκε στο Παν/μιο του Χάρβαρντ σε 120.000 γυναίκες γιατρούς και νοσοκόμες παρατηρήθηκε ότι η πιθανότητα καρκίνου των ωοθηκών και του ενδομητρίου ήταν ελαφρώς μειωμένη κατά τη διάρκεια λήψης του αντισυλληπτικού χαπιού ενώ ο κίνδυνος καρκίνου του μαστού ήταν αυξημένος. Επίσης διαπιστώθηκαν και άλλοι σημαντικοί κίνδυνοι για την υγεία της νέας γυναίκας, όπως η δημιουργία θρομβώσεων στις φλέβες των κάτω άκρων (ποδιών), εγκεφαλικά επεισόδια και καρδιακές προσβολές. Οι παθήσεις αυτές είναι εξαιρετικά σπάνιες στις νέες γυναίκες που δεν παίρνουν το χάπι. Ωστόσο, οι κίνδυνοι αυτοί εξαφανίζονται όταν η γυναίκα διακόψει τη λήψη του.

Το pap-test όπως όλοι γνωρίζουμε ήταν μέχρι σήμερα ο δευτερογενής τρόπος πρόληψης του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Με τη μέθοδο αυτή η επιστήμη σκόπευε στην ανίχνευση και ίαση των ενδοεπιθηλιακών βλαβών πριν αυτές εξελιχθούν σε διηθητικό καρκίνο. Εδώ και 4 χρόνια όμως η επιστήμη πρόσφερε μία σημαντική ανακάλυψη στο κοινωνικό σύνολο το εμβόλιο κατά του HPV,  με το οποίο δίνεται η δυνατότητα πρωτογενούς πρόληψης του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, σε ποσοστό 70- 80%. Ο συνδυασμός του test Παπανικολάου και ο έγκαιρος εμβολιασμός, προλαμβάνει το 90% των περιπτώσεων καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.

Η πρωτογενής μέθοδος πρόληψης (εμβολιασμός) υπερτερεί της δευτερογενούς (pap- test) στα εξής σημεία: Ψυχολογικές συνέπειες: Όσον αφορά το pap- test, οποιοδήποτε προβληματικό αποτέλεσμα δημιουργεί ψυχική αναστάτωση στη γυναίκα και κατά συνέπεια και στους οικείους της. Επίσης οι μέθοδοι θεραπείας των προκαρκινικών βλαβών (CIN 2-3) που παρατηρούνται στον τράχηλο της μήτρας, μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά μια μελλοντική κύηση, δημιουργώντας κίνδυνο προωρότητας και περιγεννητικής θνησιμότητας. Ωστόσο, ακόμη και μετά τη θεραπεία των προκαρκινικών βλαβών, ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου παραμένει.

Στη χώρα μας έχουν εγκριθεί και ενταχθεί στο εθνικό πρόγραμμα εμβολιασμών, δύο εμβόλια το GARDASIL και το CERVARIX τα οποία χορηγούνται δωρεάν από τα ασφαλιστικά ταμεία. Όσον αφορά στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού, είναι ευθύνη και υποχρέωση των επαγγελματιών υγείας η σωστή στάση απέναντι στον εμβολιασμό.

Όσον αφορά την ηλικία εμβολιαμού προκύπτουν τα εξής:

1. Προτεινόμενη ηλικία 12- 15 ετών, λόγω καλύτερης ανοσιακής απάντησης καθώς και λόγω χαμηλής πιθανότητας εγκατεστημένης λοίμωξης, αφού σ΄αυτή την ηλικία οι περισσότερες γυναίκες δεν έχουν αρχίσει τη σεξουαλική τους δραστηριότητα.
2. Όταν πρόκειται για περιπτώσεις γυναικών άνω των 15 προτείνεται ο εμβολιασμός να γίνεται μέχρι το 26ο έτος της ηλικίας.
3. Για εμβολιασμό μετά το 26ο έτος δεν υπάρχει ακόμη έγκριση από αρμόδιους φορείς. Ωστόσο, υπάρχουν στοιχεία για την αποτελεσματικότητα των εμβολίων και σ΄ αυτές τις ηλικίες

Ερωτήματα:
Απευθύνεται το συγκεκριμένο εμβόλιο και σε άνδρες;
Δεν υπάρχουν προς το παρόν κλινικές έρευνες που αποδεικνύουν όφελος σε συλλογικό επίπεδο, ώστε να υπάρχει αναγκαιότητα εμβολιασμού αυτής της πληθυσμιακής ομάδας.

Εμβολιασμός και κύηση;
Δεν συνιστάται ο εμβολιασμός κατά την περίοδο της κύησης, ούτε αποτελεί ένδειξη διακοπής αυτής. Ωστόσο, επιτρέπεται η χορήγηση του εμβολίου κατά τη διάρκεια του θηλασμού.

Περιορισμοί:
Τα εμβόλια έχουν σχεδιαστεί για την πρόληψη και όχι για την θεραπεία του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Με τον εμβολιασμό δεν αναστέλλεται λοίμωξη που ήδη υπάρχει, ούτε κάποια ήδη υπάρχουσα νεοπλασία του ενδοεπιθηλίου.

Παρενέργειες:
Αντίδραση στην περιοχή της ένεσης, καφαλαλγία, μυαλγία και αίσθημα κόπωσης. Δεν υπάρχει συσχέτιση με εμφάνιση συστηματικών νοσημάτων. Μετά τον εμβολιασμό θα πρέπει η γυναίκα να παρακολουθείται για τουλάχιστον 15-30 λεπτά στο ιατρείο. Κρίνεται απαραίτητη η τήρηση μητρώου των κοριτσιών που εμβολιάζονται και παρακολουθούνται.

Η γρίπη δεν πρέπει, δεν επιτρέπεται να αποτελέσει πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης. ΜΜΕ και κομματικοί μηχανισμοί καλούνται να σταθούν στο ύψος τον περιστάσεων. Ο πανικός, η καλλιέργεια υπερευαισθησίας και η ακατάσχετη κινδυνολογία δεν ωφελούν αλλά παρεμποδίζουν την έγκαιρη προετοιμασία των υγειονομικών μηχανισμών της χώρας και της κοινωνίας. Τα άνευ ουσίας σχόλια περιττεύουν και είναι εμφανές ότι γίνονται μόνο για λόγους εντυπωσιασμού της κοινής γνώμης.